Onder water

92000000375544369200000036222653Ernstige gebeurtenissen in je jeugd kunnen bepalend zijn voor de rest van je leven. Daar is niets nieuws aan. Maar twee recente romans werpen toch, ieder op zijn wijze, een nieuw licht op dit thema.

In De Onderwaterzwemmer van P.F. Thomése steken een vader en een zoon in oorlogstijd de rivier over. Van bezet gebied naar bevrijd gebied. Wat ze gaan doen, blijft onduidelijk. Zoon Tin komt veilig aan, maar vader verdwijnt spoorloos. In het eerste deel zoekt de zoon zijn vader langs de oever. Hij vindt hem niet, en anderhalve dag later wordt hij met een bootje weer overgezet. Het tweede deel speelt in Afrika. Tin is met zijn vrouw onderweg om hun adoptiekind te bezoeken. Het is vochtig en heet, en Tin piekert en mijmert zich een weg door de wildernis, die niet alleen om hem heen is, maar ook in zijn hoofd. Beslissingen neemt hij nauwelijks, andere bepalen zijn lot. Ook als het noodlot toeslaat blijft hij in een waas rondlopen, alsof hij nooit boven water gekomen is. In het korte derde deel vallen er dingen op zijn plek. Dit boek is goed en sfeervol geschreven, maar gaandeweg ga je je wat storen aan de lethargische Tin. Een recensent schreef: Thomése schrijft bij uitstek over de mens van deze tijd. Zijn wij onderwaterzwemmers? Verzaken we onze plicht om op te staan en echte keuzes te maken? In dat licht is dit een bijzonder knap boek.

In Lila van Marilynne Robinson wordt uit een ander vaatje getapt. Lila is als peuter gestolen door de vrouw die haar jarenlang zal verzorgen. Ze maken deel uit van een wisselende groep rondtrekkende arbeiders in het Midden-Westen in de Verenigde Staten. Half verwilderde mensen die altijd met een mes op zak lopen voor het geval dat. Lila maakt haar omzwervingen via de prostitutie en komt in Gilead terecht, het dorp dat we al kennen van het gelijknamige boek van Robinson. Ze loopt een kerk binnen, waar de oude ds. John Ames haar vriendelijk uitnodigt. Ze raken aan elkaar gehecht en trouwen. De ongelijksoortige relatie levert boeiende contrasten en gesprekken op. Lila wil weten hoe het zit met het geloof. Komen haar vrienden uit ‘het wereldje’ in de hel? Ames wil er geen antwoord op geven. Het gaat hem erom hoe je leeft. Zijn leven staat dan ook in het teken van de onbaatzuchtige liefde voor Lila. Een verstilde roman, waar je even voor moet gaan zitten, maar met een weldadige diepgang en wijsheid.

Arie Kok

(Deze column verscheen in het oktobernummer van Maandblad Reveil in de rubriek Uitgelezen)

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, Reveil, Uitgelezen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s