Twee keer goed nieuws uit Israël

grossman-paard geweer koe boom vrouwLiefhebbers van de Israëlische literatuur kunnen dit jaar hun hart ophalen. In september verschijnt de nieuwe roman van Amos Oz: Judas. Een geschiedenis van een verdeeld land, verteld in een liefdesverhaal, aldus de aankondiging van De Bezige Bij. Tot die tijd kunnen we ons laven aan twee topromans van David Grossman en Meir Shalev.

‘Komt een paard de kroeg binnen.’ Met die zin begint het gros van de moppen in Israël. Als je een roman zo’n titel meegeeft, moet er iets te lachen zijn. Dat is er zeker. David Grossman vertelt het verhaal vanuit een optreden van stand-up comedian Dov Grinstein. Met alle macht probeert hij zijn publiek aan het lachen te krijgen. Lukt een grap niet, dan slaat hij zichzelf in het gezicht. Ondertussen reageert het publiek, loopt weg, klaagt, stelt vragen. De comedy loopt uit op het levensverhaal van Dov. Ooit was hij op een jeugdkamp in de woestijn, toen hij van de leiding te horen kreeg dat hij snel naar een begrafenis moest. Ze vergaten te vertellen om wie het ging, zijn vader of zijn moeder. Hij durft het zelf niet te vragen. In de lange autorit vanuit de woestijn naar Jeruzalem maakt hij zijn afwegingen. Wat als het mijn vader is? En wat mijn moeder? Gedurende die paar honderd kilometer groeit hij uit tot de rechter over dood en leven van zijn eigen ouders. Grossman verweeft typisch Joodse humor met de grote vragen van het leven, wat leidt tot een groots verhaal dat met veel literair vernuft is geschreven.

‘Een geweer, een koe, een boom en een vrouw’. Een titel die je maar moeilijk kunt onthouden, althans de volgorde ervan. Toch koos de Israëlische schrijver Meir Shalev hiervoor. Het zijn namelijk de vier dingen die een man nodig heeft om een bestaan op te bouwen en in Israël te kunnen overleven. Het geeft al aan dat we een verhaal te lezen krijgen dat op de randen van het bestaan balanceert. In een nederzetting in wat toen nog Palestina heette wordt een moord gepleegd. Er blijkt een pijnlijke liefdesgeschiedenis achter te zitten. Een halve eeuw later wordt er weer een moord gepleegd, nu in de Negev-woestijn. Slachtoffer is opa Zeev, type oudtestamentische profeet. Vanuit deze moord blijken er allerlei lijntjes te liggen met de eerdere moord. Shalev heeft er een complex verhaal van gemaakt, dat getuigt van een groot psychologisch inzicht. De Bijbelse taal en sfeer versterken het intrigerende karakter. Het centrale thema: wraak, wroeging en verwerking. Een boek dat je niet wilt wegleggen voor je het uit hebt, en waarbij je naar het einde toe steeds langzamer gaat lezen, omdat je niet wilt dat je het uit hebt.

Arie Kok

Deze column verschijnt juli 2015 in het Christelijk Maandblad Reveil.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Artikelen, Boeken, Columns, Recensies, Reveil, Uitgelezen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s