Uitstappen in Elst

Een dorp mag Elst (Ut) eigenlijk niet heten, eerder een uit uit de hand gelopen buurtschap dat ontstond langs de handelsroute Keulen-Utrecht, die later de Rijksstraatweg heette, en nu een nummer heeft: N225. Met het verstrijken van de tijd trok daar een wereldgeschiedenis aan reizigers langs: pelgrims, soldaten, kooplieden, machthebbers, Rembrandt van Rijn, de legers van Hitler en tanks met Canadezen. Vanaf het begin lijkt Elst voorbestemd om doorheen te rijden en vergeten te worden. Alleen tabaksplanters en steenovenarbeiders streken neer in de smalle strook tussen Rijn en Utrechtse Heuvelrug, bouwden er huizen, schuren en later een kerk. 

Elst gezien vanuit de uiterwaard (eigen foto)

In 1929 kocht mijn opa een bescheiden arbeiderswoning langs de Rijksstraatweg. Hij begon er de bakkerij die hij een jaar of vijftien heeft weten vol te houden. Toen noopten de magere inkomsten hem tot stoppen. Hij werd weer arbeider, net als zijn vader en zijn grootvader. Mijn opa had alleen lagere school. Toch had hij een vaardige pen. Op oudejaarsavond 1977 vouwde hij een geel schrift open en begon in een regelmatig handschrift aan het verhaal van zijn leven. Spellingregels lapte hij aan zijn laars, maar de zinnen zijn helder en mooi. De straat waar hij aan woonde bracht de wereld dichtbij en in zijn verhaal. En zodra hij de kans kreeg trok hij er zelf op uit. Er is een schrijver in hem verloren gegaan. Om daar iets van recht te zetten heb ik Brood en stenen geschreven, het actieboek voor de Week van het Christelijke Boek die op 4 maart begint.  

Mijn opa was geen groot geleerde of zakenman, en al helemaal geen politicus, verzetsheld of heilige. Toch vind ik zijn leven een boek waard, omdat hij model staat voor zoveel anoniem gebleven mensen. Ze leefden plichtsgetrouw, kregen dochters en zonen, maakten oorlogen mee, verloren dierbaren op te jonge leeftijd en hielden maar net het hoofd boven water. Ze bleven geloven, hopen en bidden tegen de klippen op. Ondertussen kruisten hun smalle levenspaden de grote geschiedenis. Mijn opa begon in 1914 als twaalfjarige met werken, hij overleed twee maanden na de val van de muur, bijna een complete eeuw. Meer dan vijfenzestig jaar woonde hij aan de Rijksstraatweg, in het dorp dat bestemd lijkt om vergeten te worden, maar waar je toch eens zou moeten uitstappen. Er valt genoeg te zien en over te vertellen, genoeg om te ontdekken dat het een ziel heeft.

Arie Kok

Wie zin heeft om mee te wandelen door Elst, langs plekken uit het boek, en de verhalen te horen: op 14 maart kan dat. Voor info en aanmelden: https://christelijkeboeken.nl/week-van-het-christelijke-boek.

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Een Reactie op “Uitstappen in Elst

  1. Wat een mooi initiatief! Van vaderskant liggen er roots. U heeft me geinspireerd!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s