Schuimkoppen en de dochter van Jan Tok

De schuimkoppen staan op het IJsselmeer. Het is maandagochtend, de storm van zondag blaast zijn laatste adem uit. Alsof het zo moet zijn. Stormvloeden vormden ooit de Zuiderzee, de storm van 1916 luidde het definitieve einde van eb en vloed in. 

In het Zuiderzeemuseum aan de Compagnieshaven in Enkhuizen presenteert Eva Vriend haar nieuwe boek: Eens ging de zee hier tekeer. Ze onderzocht de geschiedenis van het Zuiderzeegebied sinds de afsluiting in 1932. Om een band op te bouwen met de kustbewoners organiseerde ze vertelcafés in de plaatselijke musea. Tientallen bewoners kwamen hun verhaal doen, ieder in zijn eigen dialect, dat vaak verdacht veel overkomsten vertoont. Veel van hen zijn gekomen deze ochtend.  

Vier verhalen koos Eva Vriend uit, vier mannen en hun familie. Kleine verhalen die het grote verhaal van de verdwenen zee vertellen. De mannen komen naar voren en klimmen op een barkruk, Jurie en driemaal Kees. Zo ging dat in de gemeenschappen rond de Zuiderzee, een naam gaf een herinnering door. Bijnamen zorgden ervoor dat je toch wist over wie je het had. Eva gaat aan de hand van hun bijnaam met de mannen in gesprek. Ze moet flink sjorren, vissers zijn van nature geen praters. En al helemaal niet als het over henzelf gaat. Toch hangt het in de zaal, voor iedereen voelbaar: de verhalen uit de verschillende gemeenschappen haken in elkaar. Het is de zee die hen bindt, de zee die gaf en die nam.

Staatssecretaris Mona Keijzer is er ook. Ze is er een van Jan Tok, van ‘talk’, omdat ze zo goed kunnen praten. Het verhaal van Eva’s boek heeft Keijzer geraakt. Het water van de zee spoelt dat niet meer weg, zeggen ze in Volendam. Het water dat wijdsheid biedt, het idee dat je zomaar weg kan, al doet een Volendammer dat niet zomaar. Ze is ook staats voor Economische zaken. Er is in het Zuiderzeegebied niet alleen iets verloren gegaan. Vissers zijn ondernemers. Ze blijven niet in nostalgie hangen, maar pakken aan, en laten hun gemeenschap herrijzen. Eens ging de zee hier tekeer is in de eerste plaats een verhaal over veerkracht.

Arie Kok

Een uitgebreid interview van mij met Eva Vriend verschijnt komende zaterdag in de weekendbijlage van het Friesch Dagblad.

Vanaf deze week is de nieuwe vaste tentoonstelling Zee vol verhalen te zien in het Zuiderzeemuseum, met daarin opgenomen filmbeelden van de hoofdpersonen uit het boek van Eva Vriend. 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s