Hannah Arendt – zeggen wat je zeggen moet

Hannah Arendt hannah-arendt-film-stillEen film over een filosofe hoeft niet saai te zijn, dat bewijst Margaretha von Trotta met haar film Hannah Arendt. De joods-Duitse filosofe woont met haar man Heinrich in New York en beweegt zich in intellectuele, voornamelijk joodse kringen. Als de arrestatie van Eichmann, de architect van de holocaust, wereldnieuws wordt, meldt Arendt zich bij The New Yorker. Ze wil verslag doen van het proces dat in 1961 in Jeruzalem zal plaatsvinden.

Het proces wordt Arendts persoonlijke zoektocht naar het wezen van het kwaad. De ontwikkeling en ontvangst van haar voor die tijd controversiële ideeën bepalen de spanningsboog in het verhaal. In de visie van Arendt, die als ‘banaliteit van het kwaad’ bekend is geworden, was Eichmann geen geïncarneerde duivel, maar een saaie kantoorklerk. Hij liet een ding na, hij stopte met denken, en volgde slechts het systeem, het bevel. Als de artikelen verschijnen stromen de brieven en bedreigingen binnen. Velen vinden dat ze haar eigen joodse volk verraden heeft.

Deze film kijkt prima weg. Het is wel handig iets te weten van de historische achtergronden. Dat er veel dialoog in zit is onvermijdelijk. De beelden zijn mooi sferisch, er wordt veel gespeeld me subtiele lichtval. Om het verhaal verteerbaar te maken, ligt er veel accent op persoonlijke relaties en de worstelingen die Arendt doormaakt. De op natuurlijke manier ingemonteerde ‘echte’ beelden van het Eichmann-proces versterken de geloofwaardigheid van het verhaal. De rol van Arendt wordt boeiend en overtuigend gespeeld door Barbara Sukowa. De filosofie van Arendt wordt helder en duidelijk verwoord, vooral in het college waar de film mee afsluit, zonder dat het saai wordt. Het plot is vrij sober. De flashbacks over de relatie met Heidegger zijn te plat en overbodig. De film wordt gedragen door een boeiende Arendt.

Uiteindelijk draait de film om de vrijheid van denken. Hoever durf je te gaan in het ontwikkelen van ideeën die je zullen vervreemden van familie en vrienden? Wat heb je er voor over om te schrijven wat je schrijven moet? Dat zijn de vragen die blijven hangen.

Arie Kok

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Film, Recensies

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s