De man die niet ophield met slapen

appelfeldSinds het einde van de oorlog verkeert Erwin in een diepe slaap. Hij wordt door medevluchtelingen trein in en trein uit gesleept, vrachtauto in en vrachtauto uit. Ze noemen hem ‘de slaapjongen’. Aangekomen op het strand van Napels komt hij langzaamaan bij en sluit hij zich aan bij een groep jongens die opgeleid wordt voor de Hagana, het leger van de Joden in Palestina. Hij wordt stevig en gebruind, leert vechten en Hebreeuws. Zijn oorspronkelijke taal mag hij niet meer spreken. Palestina zal hem de aarde verschaffen waar hij toe zal gaan behoren. Het Hebreeuws is de taal die hen verbindt, aan elkaar en aan het land. Als nieuwe naam kiest Erwin voor Aharon.

Al bij de eerste gevechten in zijn nieuwe land raakt Aharon gewond aan zijn been. In het ziekenhuis zet hij zich aan het overschrijven van de Hebreeuwse bijbel. Zo wil hij in verbinding komen met zijn nieuwe taal. Tijdens lange slaapperiodes komt zijn oorlogsverhaal terug in dromen, zijn stad, zijn huis, zijn ouders en zijn taal, het Duits. Zijn vader wilde schrijver zijn, zat avond aan avond over zijn tafel gebogen, maar debuteerde nooit. Aharon probeert die deur open te krijgen en door te breken als schrijver. Maar de woorden komen pas als hij volhardt en zijn verleden weet los te laten.

De man die niet ophield met slapen is een boek over ballingschap en thuiskomen. En over de rol van de taal hierin. Aharon Appelfeld schrijft in de ik-vorm, met als gevolg dat je als lezer erg veel in het hoofd van Aharon zit. Dat maakt het verhaal wat wijdlopig en traag. Maar Appelfeld weet op subtiele en intieme wijze het tragische verhaal van de Shoa-overlevende neer te zetten. Het is geen heldenepos geworden, wel een heel menselijk en invoelbaar verhaal, waarbij de toewijding uiteindelijk overwint.

Arie Kok

N.a.v. ‘De man die niet ophield met slapen’, Aharon Appelfeld, uitgeverij Anthos, vertaald uit het Hebreeuws door Kees Meiling.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, Recensies

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s