De vormcrisis van Ian McEwan

Ian McEwan heeft zijn naam gevestigd als geniaal plottenbouwer. Romans als ‘Atonement’, ‘Saturday’ en ‘On chesil beach’ hebben hem terecht tot een van de grootste Britse auteurs van dit moment gemaakt. Kan zijn nieuwe roman ‘Suikertand’ (‘Sweet Tooth’) aan het rijtje toegevoegd worden? Ik heb mijn twijfels.Serena Frome (rijmt op bloem) is dochter van een anglicaanse bisschop, goed in wiskunde en snellezer van romans. Via een liefdesrelatie met een oudere professor komt ze terecht bij MI5, een afdeling van de britse geheime dienst. Serena wordt op operatie Suikertand gezet, een poging om het culturele leven binnen de invloedssfeer van de geheime dienst te brengen. Ze moet romanschrijver Tom Haily binnen zien te halen. Dat lukt, maar Serena wordt verliefd op ‘haar’ schrijver. Het loopt allemaal uit de hand als Tom een prestitieuze prijs wint. In het laatste hoofdstuk laat McEwan op zijn vertrouwde manier alles op zijn plek vallen en lijkt het plot ingenieuzer dan je tot dan toe vermoed had.

Na meesterwerken als ‘On chesil beach’, ‘Atonement’ en ‘Saturday’ lijkt de Britse auteur Ian McEwan zoekende naar zijn topvorm. ‘Solar’ viel me al iets tegen, maar daar zitten nog scènes in die zo geniaal zijn dat je ze op verjaardagsfeestjes wilt navertellen. ‘Suikertand’ is een spionageroman op zijn McEwans. Het plot zit knap in elkaar, maar dat ontdek je pas in het laatste hoofdstuk. Tot die tijd kabbelt de roman te veel voort, het verhaal is niet dwingend genoeg. Meesterlijke scènes ontbreken dit keer. De personages zijn redelijk uitgewerkt, maar spatten ook niet van de pagina’s.

Inhoudelijk valt ‘Suikertand’ ook tegen. ‘Saturday’ las als een doorkijkje in de westerse cultuur, waarin de mens in de persoon van een hersenchirurg op de troon van de Schepper is gaan zitten en de wereldellende, zoals een demonstratie tegen de oorlog in Irak, langs zich af laat glijden. ‘Atonement’ gaat over vergeving en wraak in persoonlijke relaties, waarin de rechtschapenheid het aflegt, met alle gevolgen van dien. In ‘Suikertand’ vallen weinig diepe gedachten te ontdekken. Zelfs de sfeer van de Koude Oorlog blijft marginaal, doordat Serena wordt ingezet op iets softs als een romanschrijver. De bisschop, zijn geloof en zijn kerk zijn minimaal en ook nog karikaturaal uitgewerkt.

‘Suikertand’ is nog steeds een knap boek, en het laatste hoofdstuk maakt veel goed, maar van McEwan mag je inhoudelijk en schrijftechnisch meer verwachten.

Arie Kok

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, Recensies

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s