Pier en Oceaan, is er leven na het gereformeerde?

Afbeelding“Je moet op de knibbels, jong.” Abel en zijn opa zijn net terug van een zeiltochtje over een Fries meer. Bij een set fuiken hebben ze even stilgestaan bij het familieverhaal dat Abels overgrootvader in zijn bootje gestorven is. Op zijn knieën, in gebed. Abel twijfelt aan het waarheidsgehalte van het verhaal. Geloofstwijfels heeft hij niet meer, geloven is voor hem voorbij. Zijn opa wil het weten: “Geloof je nog?” Als hij een hoofdschuddend antwoord krijgt, is zijn reactie simpel: op de knibbels, net als je overgrootvader.

Het is het enige echte gesprek over geloof dat Abel Roorda voert. Hij is de hoofdpersoon in de nieuwe tweedelige roman van Oek de Jong, Pier en Oceaan. Maar liefst 800 pagina’s lang, in twee delen, vertelt Oek over de volwassenwording van zijn alterego. Hij is gereformeerd opgevoed, hij weet hoe het zit, wat er mag en wat er niet mag. Maar het zegt hem niets. Voor zijn ouders heeft hij geen respect. Zijn vader is de grip op het gezin kwijt. Zijn moeder verliest zich in depressies en zelfmedelijden. Het ouderlijk huwelijk is op sterven na dood. Geloof lijkt niet relevant. Voor de ouders nog wel, maar ze zijn niet in staat de tijdgeest te weerstaan. Brommers, meisjes, seks, drugs en rock ’n roll, demonstreren tegen de oorlog in Vietnam. Het is allemaal veel boeiender dan gereformeerd-zijn. Abel drijft weg van het geloof, zonder discussie, zonder strijd. Zo gingen er velen. Het geloof was voor hen een zuil geworden, een collectieve beleving van rituelen. Maar voor het persoonlijk leven, voor reflectie op jezelf was het irrelevant geworden.

Oek de Jong beschrijft in zijn magnum opus de teloorgang van een stuk gereformeerd leven. Hij noemt zichzelf geen gelovige meer, maar het verlangen naar het eeuwige, naar dingen die jezelf overstijgen, is onmiskenbaar in zijn boeken aanwezig. In Pier en Oceaan speelt water een grote rol. Op de pier staan, de wieren in het water zien deinen, de golven zien breken op de basaltblokken, het brengt een mens tot reflectie. In water kun je zwemmen, voor je plezier. Maar als een leeftijdsgenoot zichzelf erin verdrinkt, is Abel weken uit het lood. Hij gaat zeilen met vrienden, droogliggen op een zandplaat. Ze pakken een joint, drinken een slok, neuken een meisje en dat is het dan, het leven na het gereformeerde. Maar Pier en Oceaan is een feest van een boek. Met veel vernuft geschreven, een parel voor de literatuur.

Arie Kok

Column in de rubriek ‘Uitgelezen’, Reveil november 2012.

3 reacties

Opgeslagen onder Boeken, Columns, Recensies, Uitgelezen, Uncategorized

3 Reacties op “Pier en Oceaan, is er leven na het gereformeerde?

  1. Dat boek zal ik met veel belangstelling lezen. Dank je, Arie. Ik heb erg genoten van Oek de Jongs Hokwerda’s Kind: voor mij het schoolvoorbeeld van “show, don’t tell”. En dan heb ik het niet over de seksscènes waar het boek bol van staat, maar van de ontwikkeling van Lin waarbij ze steeds meer op haar vader gaat lijken. Ik schreef daar een stukje over op de bijgevoegde link. Nog hartelijk dank overigens, voor het mailadres dat ik van je kreeg. Met vriendelijke groet,
    Clemens

  2. Dank je wel voor je boekrecensie. Geen boek voor mij, ben ik bang. Ik houd meer van een ander genre. Ik vind sommige boeken, die onder het kopje literatuur vallen, vaak zo miserabel en droevig.

  3. Pingback: Recensie: Oek de Jong - Pier en oceaan | Ranking the Books

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s