Hoe schrijf je een column? Negen tips.

De column is een vrije vorm. Alles mag, zolang je maar weet te boeien. Toch zijn er wel tips te geven om columns scherper te maken. Negen tips.

Iedereen leest wel eens column. Wat is een column? Het kan een vaste rubriek in de krant zijn, wekelijks of dagelijks. Sommige boekrecensies hebben het karakter van een column. Ook politieke commentaren, nieuwsanalyses, reisverslagen en korte verhalen kunnen vaak als columns gezien worden. Er zijn vele vormen en invalshoeken, met als grote gemene deler: een kort en creatief stukje tekst met een persoonlijk karakter.

De voorbereidingen

Voordat je met schrijven begint is het handig eerst over een paar dingen na te denken:

Voor welk medium schrijf je een column? In welke blad, op welke pagina, de verwachtingen van de redactie, het maximum aantal woorden. Het is bijvoorbeeld niet handig om een column die over een maand in druk verschijnt te laten gaan over een actuele kwestie in de Haagse politiek. De wereld zal ondertussen veranderd zijn.

Wie wordt je publiek? Voor het clubblad van de gezelligheidsvereniging schrijf je een andere column dan voor de VPRO Gids. Youp van ’t Hek kan er ’s zaterdags in de NRC bijvoorbeeld vanuit gaan dat zijn lezers het nieuws van de afgelopen week hebben gevolgd.

Werk je onderwerp in een paar steekwoorden uit. Probeer daarbij associatief te werk te gaan. Bij Prinsjesdag denk je aan Koningin Beatrix, de kleur oranje, de zwarte jacquet van Jan Kees de Jager en je huishoudportemonnee.

Het schrijven

Bedenk dat een column een vrije vorm is. Creativiteit is belangrijker dan het volgen van de regeltjes. Ga dus eerst lekker aan de slag. Schrijf op wat er in je opkomt. Laat de inspiratie maar lekker vloeien. Als je de tekst eenmaal op papier hebt staan, begint het schaven en schrappen. Daarbij kunnen de onderstaande tips helpen.

Negen tips

  1. Open boeiend, grijp de lezer direct in de kraag. De eerste zin moet de toon zetten en nieuwsgierig maken naar wat nog komt. Plaats- en tijdsbepalingen helpen daar niet bij, tenzij het om bijzondere omstandigheden gaat.
  2. Zorg voor een goede opbouw. Sleep de lezer door het verhaal heen door de nieuwsgierigheid vast te houden. In de laatste zinnen mag alles op zijn plaats vallen, een conclusie of slotbeeld. Maar vergeet niet dat de lezer alleen maar aan het denken gezet hoeft te worden. Conclusies trekken kan hij zelf ook wel. En, niet onbelangrijk: vermijd uitweidingen, blijf bij de je onderwerp.
  3. Schrijf zoveel mogelijk volgens het principe ‘show don’t tell’. Beschrijf niet je eigen gevoelens of interpretaties bij wat je vertelt, maar geef zoveel mogelijk zintuiglijke details. Maak van de lezer een insider door hem te laten zien, ruiken, horen, proeven. Dan trekt hij zijn eigen conclusies, misschien wel dezelfde als jij.
  4. Houd het kort. Veel columns zijn te lang, ook in de kwaliteitskranten. Voor een column van meer dan 500 woorden heeft de lezer geen geduld. Maximaal 300 is nog beter. Er is geen boodschap die niet in zo weinig woorden gebracht kan worden, als je het maar goed vertelt. Vooral in blogs op internet wordt er onnodig veel uitgewijd, terwijl de digitale lezer nog veel ongeduldiger is.
  5. Schrijf in korte, krachtige zinnen. Het is natuurlijk fantastisch om de lezer te imponeren met je barokke stijl. Maar hij heeft daar niets verder aan. Streef naar korte, krachtige zinnen en vermijd ingewikkelde constructies met bijzinnen. Dat geeft je tekst meer overtuiging energie.
  6. Werk aan een eigen stijl, maar houd het onnadrukkelijk. Voorkom het veelvuldig gebruik van bijwoorden en bijvoeglijk naamwoorden, maar kies werkwoorden en zelfstandige naamwoorden met veel kleur. En: vermijd clichés.
  7. Maak je stukje uniek en onderscheidend. Streef naar unieke invalshoeken en combinaties, naar originele gedachten. En wees vooral erg concreet in tijd en setting, dat maakt je stukje geloofwaardig en urgent.
  8. Wees persoonlijk en kwetsbaar. Als je overal iets van vindt, maar zelf op veilige afstand blijft, zal dat bij de lezer ook een gevoel van afstand geven. Je boodschap komt beter over als hij recht uit je hart komt en je lezer dat ook merkt.
  9. Zet er eens goede muziek bij op. Je zult zien, het heeft effect op je tekst.

Heel veel plezier bij het schrijven!

Arie Kok

Dit artikel is een weerslag van een workshop op de Lees- en luisterbeurs in de Reehorst in Ede, 22 september 2012.

 

13 reacties

Opgeslagen onder Schrijftips

13 Reacties op “Hoe schrijf je een column? Negen tips.

  1. Het was zaterdag erg leerzaam. Dank je wel! Column voor je geschreven. Kijk op:
    aline-column.blogspot.nl

  2. Heel bruikbaar. Ik heb wel een vraagje, als dat mag. Is er een aanwijsbaar verschil tussen het schrijven van een blogje en het schrijven van een column?

  3. marian

    Dit is de beste site wat betreft tips voor een column schrijven.
    Er bedankt! 🙂

  4. jansmith4711

    Nou dan. U schrijft een heldere handleiding voor het schrijven van columns. Mag ik u er wel even op attent maken dat in de volgende twee zinnen een storende fout staat?
    1. En, niet onbelangrijk: vermijd uitwijdingen, blijf bij de je onderwerp.
    2.Vooral in blogs op internet wordt er onnodig veel uitgewijd.
    u bedoelt waarschijnlijk het werkwoord uitweiden.

    En tot slot deze nog even: En: vermijd cliché’s. de apostrof mag u in het meervoud gewoon weglaten hoor.

    • Dank voor het doorgeven. Curieus, in drie jaar tijd is dit stuk 10.000 keer gelezen, niemand heeft me de fouten eerder gemeld.

      • @Riley2411

        Ik lees deze tips vandaag (15 oktober 2016) voor het eerst; zag de fouten waar jansmith4711 het over had ook wel maar stoorde mij er he-le-maal niet aan……Ik zou ze eerder bestempelen als een “oeps-foutje” van de schrijver dan als “storend”.
        De tips zijn zeker waardevol en doeltreffend. Dank daarvoor
        By the way: tip nr. 9 heb ik voor mezelf aangevuld met een lekker glas wijn 😉

  5. ismet

    Mag ik u danken voor deze tips. Ik vind het erg genereus om ze online te zetten, zo maar zonder winstoogmerk, zal ik maar zeggen.

  6. Amina - I'mFG!

    Goede tips, hartelijk dank hiervoor! Ik probeer een vaste persoonlijke rubriek op mijn blog nog boeiender te houden en dit helpt hier enorm bij. Vooral het aantal woorden is een goede tip voor mij 😉 Een hartelijke groet,
    Amina

  7. Pingback: Columns schrijven volgens de regels, dat valt nog tegen. – Bertjens

  8. Pingback: Liesanne Schoon – Bomen kappen voor duurzame energie + Skriks – Van weinig meer maken, of veel… + Nico Volkerts – ‘Texel kapt te snel bomen’ | Rob Scholte Museum

  9. Pingback: “Hoe schrijf jij een column?” | INHOUDSOPGAVE

  10. Pingback: Een column schrijven – Yfw

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s