De kille wereld van Peter Buwalda

Kun je een boek wat zo bejubeld is in De Wereld Draait Door en in recensies nog onbevooroordeeld lezen? Of kan het alleen maar tegenvallen? In de vertraging gelezen: Bonita Avenue van Peter Buwalda.

Bonita Avenue is een familieroman in de traditie van Jonathan Franzen. De relaties binnen een gezin ontwikkelen zich subtiel en desastreus. Wiskundige Siem Sigerius is ex-topjudoka, vader van een zoon en stiefvader van twee dochters. Zoon Wilbert is aan lager wal geraakt en heeft een moord op zijn geweten. In de periode dat hij vrijkomt, net na de vuurwerkramp in Enschede, ontdekt Sigerius dat stiefdochter Joni en haar vriend Aaron een pornosite exploiteren. Hij is dan rector-magnificus van de Tubantia Universiteit in Enschede. Als Sigerius minister van Onderwijs wordt, probeert hij zijn priveleven uit de media te houden, maar hij verliest de grip op zijn kinderen en op zijn eigen leven.

De meeste lof op dit boek kan ik goed meemaken. Buwalda schrijft virtuoos. Het verhaal is meeslepend, het grijpt je vast een neemt je mee, ruim 500 pagina’s lang. Het plot is ondanks de wat al te bloederige ontknoping geloofwaardig. Er staan prachtige zinnen in en het gebruik van metaforen is origineel en beeldend. De personages zijn uit het leven gegrepen en over het algemeen goed uitgewerkt. Buwalda is een dus een vakman. Als dit je debuut is, dan heb je talent.

Literair-technisch zit het dus wel goed met Bonita Avenue, of het moet zijn dat niet alle verhaallijntjes goed afgehecht worden. Maar voegt dit boek ook echt iets toe? Heeft Buwalda ideeen over het leven die ons verder helpen? Hier hapert mijn waardering. Het universum dat Buwalda schetst is koud en kil. Geluk lijkt vooral iets tijdelijks, het onheil loert overal om de hoek. Het kwaad heeft gewone mensen in de greep. Ogenschijnlijk keurige burgers blijken in staat tot de meest wrede dingen. En helaas zijn ze dat ook, daar hoef je de krant maar dagelijks op na te slaan. Maar waar zit in het verhaal de warmte, de medemenselijkheid? Moeder Tineke lijkt een moederkloek, maar ze komt nauwelijks in het verhaal voor. Stiefdochter Joni is berekenend en geldgestuurd. Haar vriend Aaron waait met alle winden mee en raakt in de greep van een psychose. Zoon Wilbert leeft slechts van de haat.

Waar zit de hoop in de wereld van Buwalda? Welk personage heeft ook echt over het leven nagedacht en zegt daar iets zinvols over? Het mensbeeld van Franzen is ook niet optimistisch, maar altijd zit er ergens hoop. De grote roman ‘Freedom’ loopt zelfs uit op een Bouquet-reeks achtige positieve draai. Maar bij Buwalda blijft alles zwart en koud. Zijn hoofdthema lijkt destructie, zinloosheid van het leven. Dan kan een verhaal nog zo meeslepend zijn, maar dan heeft het uiteindelijk geen meerwaarde.

Arie Kok

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, Recensies, Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s