Onschuldig vermoord

We kennen de verhalen van kinderen die slachtoffer zijn geworden van oorlogsgeweld. Vaak in vreemde, verre landen. Maar ook over Nederland zijn deze verhalen te vertellen. Van 1942 tot 1945 werden er maar liefst 18.000 Nederlandse kinderen vermoord. Journalist Guus Luijters zette als eerbetoon alle namen op een rij. In Visie 8 een beeldverhaal. Hier de tekst bij het beeldverhaal.

Twee gewone kinderen waren het, Anne en Morie. Ze groeiden op in een gezin met een vader en moeder en zussen. Op doordeweekse dagen gingen hun vaders naar het werk en zij naar school. Wat misschien een beetje opviel, was dat ze Joods waren. Zo aten ze op vrijdag challes (gevlochten brood) en kippensoep. En op zaterdag was er de dienst in de synagoge. Ze waren een klein beetje anders dan de anderen, maar niemand die zich daar druk over maakte. Ze hoorden er immers al eeuwenlang bij?

Er waren ook wel verschillen tussen Anne en Morie. Anne woonde in de grote stad, in Amsterdam. Daar had ze niet altijd gewoond, want ze was geboren in Duitsland. Omdat het in Duitsland voor Joden niet meer zo prettig was, waren ze naar Amsterdam gekomen. Maar dat vond ze inmiddels al de gewoonste zaak van de wereld. Het was fijn in Amsterdam, ook omdat er veel andere joodse mensen woonden.

Morie, die eigenlijk Mozes heette, woonde in Nijkerk, een stadje op de Veluwe. Zijn vader werkte in de textielzaak die hij samen met zijn broer was begonnen. Er woonden wel meer Joden in de stad, maar die leefden gewoon tussen andere mensen. Omdat Morie een jongen was en zijn vader een vrome joodse man, kwam hij vaak in de synagoge. Vooral sinds hij zijn bar mitswa had gedaan en soms opgeroepen werd voor de lezing van de Tora.

Wat Morie de Liever en Anne Frank bindt, is dat ze allebei voorkomen in het boek In Memoriam van Guus Luijters en Aline Pennewaard. Samen met nog zo’n 18.000 andere joodse, Roma en Sinti kinderen. Nederlandse kinderen die geen kans hebben gehad om iets van hun leven te maken. Ze werden vermoord. Onschuldig. Door een duivels systeem, door mensen met een waanzinnig ideaal. Anne werd later beroemd omdat ze zo’n mooi dagboek had geschreven. Voor veel kinderen en volwassenen groeide ze uit tot het symbool van de grote moord. Morie bleef anoniem, zoals de meeste anderen. Of het moest zijn dat zijn naam op twee monumenten gegrift staat, het kindermonument van Kamp Vught en het joodse monument van Nijkerk.

Guus Luijters wil met In Memoriam de vermoorde kinderen uit de anonimiteit van het grote getal halen, ze hun naam teruggeven en indirect hun familie, en ze waar mogelijk weer een gezicht geven. Vier jaar werkte hij aan het boek. Aan de hand van transportlijsten heeft Luijters de gegevens aangevuld en de foto’s gegroepeerd. Het is een luguber boek geworden. Maar tegelijk zo waardevol! Omdat we het nooit mogen vergeten dat er in een paar jaar tijd 18.000 Nederlandse kinderen zijn vermoord. Alleen om wie ze waren.

N.a.v. In Memoriam, De gedeporteerde en vermoorde Joodse, Roma en Sinti kinderen 1942-1945, Guus Luijters, beeldredactie: Aline Pennewaard, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 1024 pag., ISBN 9789046812303, € 99,95.

Over Morie de Liever verschijnt eind 2012 een roman bij Uitgeverij Mozaiek, zie de pagina ‘Roman’.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Artikelen, Boeken, EO Visie, Recensies

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s