De derde weg van Salim Munayer

‘Palestijnen denken dat we zionisten zijn en joden willen altijd weten wat onze mening over de staat Israël is.’ In Israël is het lastig werken als je geen positie wilt innemen in het debat dat het land beheerst. Toch wil dr. Salim Munayer een derde weg bewandelen, hij wil de argumenten van het Koninkrijk van God inbrengen in het debat.

Munayers aanpak komt hem op veel kritiek te staan, niet in de laatste plaats van geloofsgenoten. Maar de theoloog gelooft in zijn opdracht. Met verve doet hij zijn visie uit de doeken, terwijl hij koffie schenkt voor zijn Nederlandse gasten. De kleine werkkamer in een verder zielloos kantoor in de Jeruzalemse wijk Talpyot is behangen met boekenplanken met veel westerse theologie. Aan zijn organisatie heeft hij de naam ‘Musalaha’ gegeven, arabisch voor verzoening. ‘Het gaat ons in de eerste plaats om verzoening tussen palestijnse christenen en messiaanse joden. Eenheid in het lichaam van de Messias is namelijk essentieel voor de eenheid in dit land. Hoe gaan we als Christus-belijders met elkaar om? Zien we elkaar als broers en zussen?’ Munayer beroept zich onder andere op Johannes 17, waar Jezus in vers 21 bidt voor de eenheid onder zijn volgelingen: ‘Opdat de wereld gelooft dat U mij hebt gezonden.’ Maar de visie van Musalaha is breder, men wil daar waar dat mogelijk is een bruggenbouwer zijn in het conflict tussen joden en palestijnen. Waarom? Omdat Christus Zelf een vredestichter was, omdat Hij niet wandelde als een leeuw, maar als een lam.

Grofweg ziet Munayer in de reactie van christenen op het conflict in het Midden-Oosten twee uitersten. ‘Aan de ene kant zijn er evangelischen uit Amerika en Europa die naar het land komen om Israël te steunen. Zij zien vaak een grote rol voor Israël in de eindtijd. Maar voordat de Messias terug kan komen, moeten in hun visie eerst de palestijnen verslagen worden. Palestijnse christenen voelen dan dat zij worden gezien als een obstakel voor de wederkomst van Christus. Een andere groep kerken daarentegen staat vooral voor sociale gerechtigheid, zij komen op voor de rechten van palestijnen. Het risico van deze houding is dat ze partij worden in het conflict, waardoor ze de rol van verzoenende vredestichters niet meer op zich kunnen nemen. Musalaha gaat ervanuit dat Gods liefde voor beide partijen bedoeld is, joden en palestijnen. Uiteindelijk gaat het om de gerechtigheid die God Zelf aan het kruis verwierf.’

Munayer lijkt door zijn levensverhaal de aangewezen man om de verzoeningsbediening te leiden. Hij werd geboren in een vooraanstaande israëlisch-arabisch familie, die de kerk in zijn geboortedorp Lod bouwde. In de onafhankelijkheidsoorlog van 1948 vluchtten 200 christenen, waaronder zijn ouders, naar deze kerk. ‘Mijn vader en zijn familie waren dus vluchtelingen in hun eigen woonplaats. Als kind speelde ik met joden en moslims. De joden kwamen van over de hele wereld. Je zou kunnen zeggen dat ik daardoor ‘tri-cultureel’ en drietalig ben. Mijn basisschool was arabisch-christelijk, maar middelbaar onderwijs heb ik op een joodse school genoten. Daar onderwezen ze joodse geschiedenis, vooral om te onderbouwen waarom er een joodse staat gesticht was. Ze vertelden van pogroms, de holocaust en andere uitingen van antisemitisme, waarin christenen vaak een grote rol speelden. Dat zette mijn geloof onder grote druk. Maar ik mocht ook vertellen wat onze versie van de geschiedenis was, dat velen van ons hun huis moesten verlaten. Dat was volgens veel joden niet waar, maar het was mijn eigen familie overkomen. Ik ging met mijn vragen naar mijn oom. In zijn huis kwam een bijbelstudiegroep bij elkaar waaraan ook messiaanse joden deelnamen. Door in deze groep mee te draaien kwam ik tot geloof. Het conflict speelde dus een grote rol in mijn zoektocht naar God. Na mijn studie in Tel Aviv en de Verenigde Staten werd ik docent op bijbelscholen aan beide zijden. Toen begin jaren negentig de eerste intifada uitbrak, zag ik het lichaam van Christus in tweeën vallen. Dat was de aanleiding om met Musalaha te starten.’

Maar liefst 2000 mensen zijn het afgelopen jaar betrokken geweest bij de activiteiten van Musalaha. Tussen het werk voor kinderen, vrouwen en kerkleiders, springen de zomerkampen het meest in het oog. Al negentien jaar stuurt de verzoeningsbeweging palestijnse jongeren met een christelijke achtergrond de woestijn in met messiaans-joodse geloofsgenoten. ‘De woestijn is een plek van verandering,’ licht Munayer toe. ‘Van alle comfort ontdaan onstaan er wezenlijke ontmoetingen. Daar leren we dat als er water is voor mijn broeder, er ook water is voor mij. De aanwezigheid van de ander is dan geen bedreiging, maar is noodzakelijk voor mijn overleven.’ Dan, heftig: ‘Je ontdekt wie je bent in de Heer, als je je broeders en zusters in de Heer ontmoet. Dat is geen keuze, dat is een noodzaak.’ En als een echte leraar herhaalt hij deze boodschap nog maar een keer, want deze conclusie mag niet ontbreken in onze verhalen. ‘Echte verbondenheid ontstaat als we elkaar ontmoeten, samen bidden en samenwerken. Als we elkaar niet ontmoeten aan de voet van het kruis, ontstaat er geen echte verbondenheid.’

Munayer vindt het onvoldoende om te zeggen dat de vrede wel zal aanbreken als de Messias komt. Het Evangelie heeft ook voor vandaag iets te zeggen. Het moet mogelijk zijn om de principes van Gods Koninkrijk ook in deze moeilijke situatie toe te passen. Met die boodschap kunnen we terug naar Nederland. Hoe vaak blijven onze Israël-discussies niet in verkettering steken? Hoe kunnen we bijdragen aan verzoening in deze regio als we er zelfs in Nederland niet samen uitkomen? Onze steun aan Israël zal pas geloofwaardig zijn als we het beste wat we te bieden hebben inbrengen: verzoening.

Arie Kok

Gepubliceerd in Reveil, oktober 2010.

Meer informatie over Musalaha op http://www.musalaha.org.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Artikelen, Reveil

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s